Windykacja (łac. vindicatio) dosłownie oznacza dochodzenie roszczeń, obronę konieczną, a nawet zemstę. Od czasów Cesarstwa Rzymskiego funkcjonowała instytucja prawna rei vindicatio, której zadaniem było dążenie do odzyskania rzeczy znajdującej się w posiadaniu osoby nieuprawnionej.

Współcześnie windykacja to dochodzenie własności za pomocą środków określonych w obowiązujących przepisach prawnych.

Rozróżniamy:

- windykację polubowną polegającą na monitowaniu dłużnika, które ma doprowadzić do spłaty należności.
- windykację sądową dotyczącą przypadków, gdzie brak chęci współpracy ze strony dłużnika - sprowadza się ona do uzyskania sądowego nakazu zapłaty, który uzupełniony w klauzulę wykonalności jest podstawą do egzekucji komorniczej.

Większość dużych przedsiębiorstw posiada własne działy zajmujące się odzyskiwaniem należności. Są one często wspomagane lub zastępowane przez szereg wyspecjalizowanych firm windykacyjnych.

W praktyce w Polsce odzyskiwanie wierzytelności drobnych kończy sie na windykacji polubownej, która polega na wysyłaniu do dłużników różnego rodzaju, często formułowanych przez psychologa pism, w których nakłania się go do spłacenia powstałego zadłużenia. Poza pismami wyspecjalizowane firmy korzystają również z call center, którego odpowiednio wyszkoleni pracownicy dzwonią do dłużników nakłaniając odpowiednim tonem i sposobem prowadzenia rozmowy do spłaty należności. Takie postępowanie jest tańsze (odpowiednie oprogramowanie, papier, koperty, toner, pracownicy, call center) i w pewnej ilości wypadków szybsze od masowego wytaczania spraw sądowych (za każdą sprawę trzeba zapłacić bez względu na to czy wierzytelność jest ściągalna), jednakże pozostawia pewien coraz większy margines ludzi, którzy nie płacą, bo wiedzą, że i tak nikt do sądu ich nie poda.